Welke oudere van nu heeft niet ooit met rode oren aan de radio gezeten om te luisteren naar een spannend hoorspel? En jongeren kennen het hoorspel vast wel uit verhalen van hun ouders of grootouders. In de jaren veertig, vijftig en aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw was het hoorspel razend populair. De omroepen produceerden er jaarlijks honderden, die hoge luistercijfers scoorden. Als De Familie Doorsnee werd uitgezonden, waren de straten leeg. En wie herinnert zich niet Paul Vlaanderen, Sprong in het heelal of - voor de kleintjes - de avonturen van Saskia en Jeroen? Gelukzalige momenten...
De omroepen beschikten in die gloriejaren zelfs over een eigen Hoorspelkern. Eind jaren vijftig zorgden drie hoorspelcursussen met talentvolle jongeren voor nieuwe aanwas. Dat was toen...

Het 'scoorde' ineens niet meer...

Maar met de onstuitbare opkomst van de televisie, verflauwde de belangstelling voor de radio en daardoor ook voor het hoorspel. De omroepen verlegden hun geldstromen van de radio naar het nieuwe medium. 'Kastje kijken' werd de nationale bezigheid. Hoorspelen maken was volgens de omroepbazen te duur, 'scoorde' niet genoeg luisteraars, dus... weg ermee.
Gelukkig is een aantal van die oude hoorspelen bewaard gebleven. Ze bevinden zich in de archieven van het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum en bij de Audiotheek voor Blinden en Slechtzienden van Visio in Huizen. Helaas is in de loop van de tijd ook veel uniek hoorspelmateriaal verloren gegaan.

 

Maar, er is een kentering...

Luisteren raakt gelukkig weer 'in'. Misschien bestaat er in deze hectische tijd toch weer behoefte aan rustig luisteren, en een eigen belevingswereld creëren. Je leert je fantasie weer te gebruiken. Het toenemende succes van de luisterboeken bewijst dat. De cd-speler en de iPod maken het nu mogelijk op elk gewenst moment en op welke plaats je maar wilt naar een gesproken boek of een hoorspel te luisteren. Voor de meeste jonge mensen is het een nieuw fenomeen, dat ze nog leuk vinden ook...

 

Stichting Hoorspel Nú

Eén groep is het hoorspel nooit ontrouw geworden: mensen met een leesbeperking. Geluid is hun leven. Daarom werd in februari 2004 in het Betuwse dorp Rumpt de Stichting Hoorspel Nú (SHNú) opgericht, een initiatief van Audrey van der Jagt (oud - omroepmedewerkster en auteur van hoorspelen), Chiel de Kruijf (ex - omroep- en krantenjournalist en in een ver verleden hoorspelacteur) en Wim Wiegel, voormalig staflid van Van Lanschot Bankiers. SHNú is een ideële stichting, die onder meer tot doel heeft het schrijven (of laten schrijven), bewerken en produceren van hoorspelen voor mensen met een leeshandicap.
Een ander uitgangspunt van de stichting is het in stand houden van het hoorspel als cultureel erfgoed en toneelacteurs de mogelijkheid te bieden ervaring op te doen in het spelen in hoorspelen.

 

Jubileum...

In 2009 bestond de Stichting Hoorspel Nú vijf jaar. Reden voor een feestje.
Het werd gevierd met het uitbrengen van een klassieker:
“Paul Vlaanderen en het Z-mysterie”, geschreven door Francis Durbridge en voor de gelegenheid bewerkt door Audrey van der Jagt.
De oorspronkelijke versie van dit hoorspel in zes episoden, werd gedeeltelijk uitgezonden in april en mei 1940. In verband met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kwamen de twee laatste afleveringen noodgedwongen te vervallen. De ontknoping hebben de luisteraars indertijd dus moeten missen.
De hoofdrollen van Paul en Ina worden gespeeld door Chiel de Kruijf en Els Buitendijk. Donald de Marcas is Charlie, de butler van Paul en Ina. Die rol vertolkte hij vanaf 1958 ook al in enkele oorspronkelijke hoorspelen van Paul Vlaanderen.

Paul Vlaanderen en het Z-mysterie speelt in de jaren dertig van de vorige eeuw. Reizen met een vliegtuig van Amerika naar Europa is dan nog een riskante onderneming. Het verhaal speelt zich grotendeels af in Schotland. Alle elementen die de schrijver zo beroemd hebben gemaakt, zitten erin: vaart, spanning, humor en met een plot die uitstekend past in die onzekere tijd zo vlak voor de oorlog.
Daarbij is Francis Durbridge de meester van de ‘cliffhanger’: het moment van onzekerheid en spanning over wat er gaat komen.
Foto’s van de opnamedagen zijn te vinden onder "Actueel".

 

Zijn onze hoorspelen te koop?

Ja en nee. De Stichting Hoorspel Nú is een ideële stichting, die haar hoorspelen gratis beschikbaar stelt aan de Audiotheek van Visio in Huizen en aan Dedicon in Grave (v/h Stichting FNB) ter verspreiding onder haar doelgroep: mensen met een leesbeperking. De SHNú ontvangt hiervoor financiële steun van liefdadigheidsfondsen. De hoorspelen worden niet ‘vermarkt’; ze zijn dus niet in de winkel te koop.
Op één uitzondering na: de meeste van onze producties zijn te koop in de museumwinkel van het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum.
Bovendien kunnen de cd’s geleend worden in diverse Nederlandse Openbare Bibliotheken.
U kunt ook donateur worden van de stichting. Meer daarover op de pagina "Sponsors".

[Activiteiten][Actueel][Geluid][Contact][Sponsors][Links ]

© - 2010 - All rights reserved
Jan van Ees en Eva Janssen

Paul en Ina toen...

Paul Vlaanderen en het Z-mysterie...

Het Z-mysterie...

Chiel de Kruijf als Paul Vlaanderen

Chiel de Kruijf als Paul Vlaanderen

Els Buitendijk vertolkt Ina, de vrouw van Paul Vlaanderen

Els Buitendijk vertolkt Ina

Jim Berghout als hoteleigenaar Ernie Weston

Jim Berghout als hoteleigenaar Ernie Weston